خطبه شماره ۷۱: سرزنش یاران نادان

از سخنانى است که امام علیه السلام در نکوهش جمعى از اهل عراق فرمود و در آن، آنها را توبیخ مى کند بر این که، در آن موقع که پیروزى کامل، نزدیک شده بود، دست از جنگ کشیدند، سپس امام علیه السلام را تکذیب کردند (زیرا امام علیه السلام در بعضى از خطبه ها پیشگویى هایى مخصوصاً درباره آینده مردم عراق فرموده بود).

خطبه در یک نگاه:
در بعضى از روایات آمده است که على علیه السلام روزى بر منبر فرمود: «لَوْ کُسِرَتْ لِیَ الْوَسَادَهُ لَحَکَمْتُ بَیْنَ أَهْلِ التَّوْرَاهِ بِتَوْرَاتِهِمْ وَ بَیْنَ أَهْلِ الْإِنْجِیلِ بِإِنْجِیلِهِمْ وَ بَیْنَ أَهْلِ الْفُرْقَانِ بِفُرْقَانِهِمْ وَ مَا مِنْ آیَهٍ فِی کِتَابِ اللَّهِ أُنْزِلَتْ فِی سَهْلٍ أَوْ جَبَلٍ إِلَّا وَ أَنَا عَالِمٌ مَتَى  أُنْزِلَتْ وَ فِیمَنْ أُنْزِلَتْ؛ اگر مسندى براى سخن گفتن جهت من ترتیب داده شود که گروههایى از پیروان مذاهب مختلف حضور داشته باشند، من در میان اهل توارت، به توراتشان داورى مى کنم و در میان اهل انجیل، به انجیل شان و در میان پیروان قرآن، به قرآن شان و هیچ آیه اى در کتاب اللَّه نیست، که در دشت، یا کوهستان نازل شده، مگر این که من مى دانم کِى نازل شده و درباره چه کسى نازل شده است.»
هنگامى که امام علیه السلام این سخن را فرمود، یکى از کسانى که پاى منبر امام علیه السلام نشسته بود، گفت: «یَا لَلَّهِ وَ لِلدَّعْوَى الْکَاذِبَهِ؛ خدایا! چه ادّعاى بزرگ دروغى.» و عجب این که، کسى که در کنار او نشسته بود، رو به على علیه السلام کرد (و آهسته) گفت: «من گواهى مى دهم که تو خداوند عالمیانى (یکى در جهت افراط و دیگرى در جهت تفریط گام برمى دارد)».
در روایت دیگرى آمده است که: روزى على علیه السلام خطبه اى خواند و از حوادث آینده خبر داد و فرمود: «سَلُونِی قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِی؛ هرچه مى خواهید از من بپرسید پیش از آن که من در میان شما نباشم» و سپس بخشى از حوادث دردناک آینده را بیان فرمود. گروهى از کسانى که پاى منبر نشسته بودند، به آن حضرت جسارت کرده و به ساحت مقدّسش نسبت دروغگویى دادند.
این گونه سخنان به سمع مبارک مولا رسید و به نظر مى رسد که خطبه مورد بحث را، بعد از آنها ایراد کرد. به هر حال، این خطبه از خطبه هایى است که امام علیه السلام بعد از جنگ «صفّین» ایراد فرموده و آن ها را سرزنش مى کند که چرا از پیروزى که در چند قدمى شما بود استقبال نکردید و کار را ناتمام گذاردید و کشور اسلام را در فتنه فروبردید؟! به همین جهت، آنها را تشبیه به زن باردارى مى کند که در آخرین روزهاى دوران حمل، جنین خود را ساقط کند و سرپرستش بمیرد و میراث او را بستگان دوردستش ببرند و به تمام معنا بیچاره شود. سپس در بخش دیگرى از این خطبه، به پاسخ کسانى مى پردازد که پاره اى از سخنانش را تکذیب کردند و حقایق گرانبهایى را که امام علیه السلام در اختیار آنها گذارده بود، بر اثر نادانى و عدم شناخت نادیده گرفتند. این خطبه نیز به خوبى نشان مى دهد که على علیه السلام تا چه حدّ مظلوم بود و گرفتار چه مردمى شده بود.